Gelezen in 2012

10 boeken die in 2012 voor heel wat leesplezier hebben gezorgd. Het zijn niet allemaal boeken die in 2012 zijn verschenen, maar toch aan te raden:

1. Rue Fontaine d'Amour (Jef Aerts)
2. Laat me nooit alleen (Kazuo Ishiguro)
3. Massa (Joost Vandecasteele)
4. Angst en walging in Las Vegas (Hunter S. Thompson)
5. Gelukkig zijn we machteloos (Ivo Victoria)
6. De ontelbaren (Elvis Peeters)
7. Dinsdag (Elvis Peeters)
8. De klap (J.G. Ballard)
9. Grijze zielen (Philippe Claudel)
10. Winst (Jeroen Olyslaegers)

Leeswijzer Dirk Draulans

7 miljard mensen op aarde. Maar we zijn op weg naar meer dan 9 miljard... Bioloog en journalist Dirk Draulans neemt je mee op een reis rond de wereld, in het kielzog van Charles Darwin, om te illustreren hoe snel het zo erg is kunnen worden, en om aan te tonen wat nu al de invloeden van de overbevolking op de mensheid en de rest van het leven zijn. Een ontnuchterend verhaal.

Meer weten? lees volgende boeken:

• Samen voor ons eigen: sociaal gedrag van de prehistorie tot de Facebookgeneratie, Dirk Draulans, De Bezige Bij, 2012
• Dirk Draulans’ Beagle dagboek: op reis naar de oorsprong van de evolutie, Dirk Draulans, Meulenhoff|Manteau, 2010
• Het geheim van slechte seks: hoe de evolutietheorie van toepassing is op elk van ons [ja, ook op u], Dirk Draulans, Meulenhoff|Manteau, 2008
• Darwin in de supermarkt, of Hoe de evolutie ons gedrag dagelijks beïnvloedt, Mark Nelissen, Lannoo, 2011
• De brein machine: de biologische wortels van emoties en gevoelens : een darwinistische kijk, Mark Nelissen, Lannoo, 2008
• Evolutionair denken: de invloed van Darwin op ons wereldbeeld, Chris Buskes, Nieuwezijds, 2008
• Het grootste spektakel ter wereld: bewijs voor evolutie, Richard Dawkins, Nieuw Amsterdam, 2009
• Het ontstaan van soorten door natuurlijke selectie, ofwel Het bewaard blijven van rassen die in het voordeel zijn in de strijd om het bestaan, Charles Darwin, Atlas, 2001 (Nederlandse vertaling van de zesde en laatste editie van 1883)
• Het onbeschreven blad: de moderne ontkenning van de menselijke natuur, Steven Pinker, Contact, 2003

Leeswijzer Steven Vromman

Op 28 november is Steven Vromman bij ons te gast. Tijdens zijn lezing confronteert hij het publiek met sprekende beelden en verontrustende cijfers. Benieuwd hoe het zal aflopen met planeet aarde? Wil je weten wat je zelf kunt doen? Kom dan naar deze lezing en / of lees (één van) volgende boeken:

Low impact man : praktische tips voor een ecologisch leven van wieg tot graf, Steven Vromman (auteur), Leuven : Van Halewyck, 2008, 240 p. : ill.

Een ongemakkelijke waarheid : het gevaar van het broeikaseffect en wat we eraan kunnen doen, Al Gore (auteur), Amsterdam : Meulenhoff/Manteau, 2077, 325 p. : ill.

Terra Reversa : de transitie naar een rechtvaardige duurzaamheid, Peter Tom Jones en Vicky de Meyere (auteurs), Berchem : EPO, 2009, 359 p.

Welvaart zonder groei, Tim Jackson (auteur), Utrecht : Van Arkel, 2011, 258 p. : ill.

Zes graden : onze toekomst op een warmere planeet, Mark Lynas (auteur), Utrecht : Van Arkel, 2008, 360 p.

Het klimaatboek : een pleidooi voor een ecologische omslag, Els Keytsman en Peter Tom Jones (auteurs), Berchem : EPO, 2007, 182 p. : ill.

Leesplezier in 2011: het lijstje van Maarten

Ik heb een 20-tal boeken gelezen in 2011. Het is niet gemakkelijk om daaruit een top 10 te distilleren. Hierbij toch een poging, onderstaande titels hebben mij in elk geval een aangename, grappige, ontroerende, (ont)spannende en/of verrassende leeservaring bezorgd.

1. Dieren eten / Jonathan Safran Foer
2. Spaar de spotvogel / Harper Lee
3. Het diner / Herman Koch
4. Ridin' high, livin' free / Ralph Barger
5. Het gevaar / Jos Vandeloo
6. Misterioso / Arne Dahl
7. De intrede van Christus in Brussel / Dimitri Verhulst
8. Snuff / Chuck Palahniuk
9. Wij / Jevgeni Zamjatan
10. Hell's Angels / Hunter S. Thompson

Van welk(e) boek(en) heb jij in 2011 het meest genoten? Laat het ons weten (via onze blog of onze facebook-pagina).

W.F. Hermans

Willem Frederik Hermans zou op 1 september 90 jaar geworden zijn. W.F Hermans wordt door velen gezien als de grootste Nederlandse schrijver van de XXste eeuw. In het BICC kan je nog enkele van zijn meesterwerken lenen:

• De donkere kamer van Damokles
• Onder professoren
• Nooit meer slapen

Gelezen

Hells Angels
Hunter S. Thompson

Begin jaren zestig: groepen motorrijders die met veel lawaai en vreemd en vies uitgedost Californische stadjes kwamen binnenrijden en de mensen angst aanjoegen. In korte tijd was de reputatie van de Hell's Angels gevestigd, maar Hunter S. Thompson laat zien dat veel van die vroege reputatie gebaseerd was op geruchten, op opgeblazen incidenten of op onwaarheden. De schrijver ging bijna twee jaar met hen om en maakte het allemaal zelf mee, de ritten langs de Californische kust, de grote bijeenkomst op Labor Day, de anarchie, het druggebruik, de 'vrije' seks en de manier waarop de politie tegen het verschijnsel optrad. Het boek werd oorspronkelijk in 1967 gepubliceerd, herzien in 1996 en is nu dus opnieuw uitgegeven. Het is nog steeds het beste boek over deze club, ook vanwege de schrijfstijl. Thompson is degene die de 'gonzo'-stijl van journalisme heeft bedacht en grootgemaakt, wat inhoudt dat de schrijver niet alleen verslag doet maar alles zelf meebeleeft en soms zelf een heel actieve rol speelt. Boeiend en onthullend.

Het Goddelijke Monster

Op 4 september start op Eén de tiendelige televisieserie Het Goddelijke Monster naar de Monstertrilogie van Tom Lanoye. Meer in De Morgen.

De Monstertriologie bevat volgende boeken, allen te lenen in het BICC:

1. Het goddelijke monster
2. Zwarte tranen
3. Boze tongen

Gelezen

Hell's Angel : over het leven van Sonny Barger en de geschiedenis van de Hell's Angels Motorcycle Club
Ralph 'Sonny' Barger

Sonny Barger biedt in "Hell"s Angel" de lezer een fascinerende, maar te weinig kritische blik achter de schermen van de Hells Angels, de meest legendarische motorclub ter wereld. Barger weet waarover hij schrijft, want hij was er vanaf het allereerste begin bij, wat helaas de objectiviteit niet bevordert. Barger beschrijft hoe zijn motorclub uitgroeide tot een (naar zijn zeggen) wereldwijde thuis voor ongebonden geesten en vrijheidzoekers. Het boek staat vol verhalen over ronkende motoren, kleurrijke figuren, mooie vrouwen, wilde feesten en hoge snelheden. Bargers boek is een unieke geschiedenis over loyaliteit, vriendschap en verraad. Centraal staat de zucht van iedere Hells Angel (nog steeds volgens Barger) naar de ultieme vrijheid.Interessant om te lezen, maar geschreven door een sympathisant, dus weinig kritisch.

Gelezen

Novemberval (2008)
Helene Tursten


In deze misdaadroman onderzoekt rechercheur Irene Huss met haar team de dood van een bekende beursspeculant. Ze ontdekken al snel dat het om moord gaat. Niet alleen de naaste familie is verdacht, maar de overledene lijkt ook contacten te hebben binnen de Hells Angels en de drugsscene. Intussen heeft Irene te maken met haar puberende dochters en tamelijk seksistische collega’s die moeite hebben met vrouwen bij de politie. Deze spannende misdaadroman heeft een bijzondere realistische sfeer, zowel verdachten als politiemensen zijn heel gewone mensen, met hun grote en kleine problemen. Er worden geen hoogstandjes verricht om de dader te ontmaskeren. Een bijzonder plezierige detective die zich in Zweden afspeelt.

Van deze auteur zijn ondertussen ook in het Nederlands vertaald: Nachtronde (2009) en De getatoeëerde torso (2010).

Eten! Lezen! Vrijen!

Bart Van Loo schreef drie aanstekelijke Frankrijkboeken. Leesvoer voor al wie naar Frankrijk trekt.

• Eten! Als kok in Frankrijk: literaire recepten, culinaire verhalen
• Lezen!  Parijs retour: literaire reisgids voor Frankrijk
• Vrijen! O vermiljoenen spleet!: seks, erotiek en literatuur

Gelezen

Het portret van Dorian Gray (1891)
Oscar Wilde

De knappe, egocentrische Dorian Gray verkoopt zijn ziel om eeuwig jong te blijven. Hij is rijk en laat een portret van zich schilderen. Als hij het resultaat ziet, roept de verwende estheet uit dat hij zou willen dat het schilderij oud werd en hij niet. Wonderlijk genoeg gebeurt dat ook. Dorian leidt een losbandig leven, waarbij hij veel mensen in het ongeluk stort. Desondanks veroudert hij niet. Op het portret zijn de gevolgen van zijn losbandige leven echter wel goed te zien. Dat vindt hij zo bedreigend dat hij de schilder vermoordt en het portret vernielt, waarop hij zelf dood neervalt als oude man, terwijl het schilderij zijn jeugdig uiterlijk weer aanneemt. De enige roman en het beste prozawerk van de Ierse schrijver (1854-1900). Een klassieke roman, die in een geestige, indringende stijl, soms wat moralistisch, duidelijk maakt wat er gebeurt als je het ouder worden negeert en je niets aantrekt van de mensen om je heen. Die boodschap komt nog steeds goed over, mede door de uitstekende vertaling.

En voor wie niet graag leest: het boek is ook verfilmd en beschikbaar op dvd.

Gelezen

Misterioso (Arne Dahl)

Dit boek staat al een tijdje op onze planken. Maar een aanrader voor de liefhebbers van het genre. ik vind het een goed geschreven, boeiende misdaadroman met een mooie, goed uitgewerkte intrige en overtuigende hoofdpersonen. Dit boek is het eerste deel van een (geplande) tiendelige serie maatschappijkritische misdaadromans over de Zweedse inspecteur Paul Hjelm en zijn A-team.

Inhoud van dit boek: In Stockholm worden drie zakenmannen kort na elkaar op precies dezelfde wijze vermoord. Vermoed wordt dat er een seriemoordenaar aan het werk is. Het A-team, een pas opgerichte speciale politie-eenheid voor moeilijke gevallen, wordt op de zaak gezet. Inspecteur Paul Hjelm (moeizaam huwelijk, twee kinderen) en zijn collega's lichten het leven van de drie zakenmannen grondig door. Wat naar boven komt, is niet allemaal even fraai. Een vierde moord kan niet voorkomen worden, maar dit keer laat de moordenaar wat achter: een opname van Misterioso van jazzmusicus Thelonious Monk. Zal deze opname leiden tot de ontmaskering van de moordenaar? Ontdek het zelf in dit spannende boek.

Reeds verschenen in Nederlandse  vertaling: Kentucky Killer, Schijnoffer, Europa Blues, Bijbelse wateren, Midzomernachtsdroom.

Arne Dahl is het pseudoniem van de Zweedse literatuurwetenschapper Jan Arnald (1963) die ook twee (niet vertaalde) romans onder zijn eigen naam schreef. Meer informatie is, in het Engels, te vinden op www.arnedahl.net.

Gelezen: Ridin' high, livin' free

Ridin' high, livin' free is een leuke bundel motorverhalen, ruim geïllustreerd met zwart-witfoto's. De inleiding vermeldt dat het een combinatie van waar gebeurde verhalen, moderne mythen en bikerverhalen betreft; het is aan de lezer te raden welk verhaal absoluut waar is. Bijna alle verhalen spelen zich af in Amerika, een enkel elders. Onderwerpen zijn de Hell's Angels, Harley Davidsons, het motorgevoel, motorrijden, vriendschap tussen motorrijders, ongelukken, conflicten tussen bikeclubs, etc. Een verhaal gaat over filmster Steve McQueen en zijn liefde voor motoren. De verhalen werden uit de monden van verschillende motorrijders opgetekend door Ralph Sonny Barger (1938), de Amerikaanse godfather van de Angels. Mijn bevinding: ideale vakantielectuur als je zelf met de motor onderweg bent.

Oud maar actueel: Het gevaar (Jos Vandeloo)

Drie jonge mannen, werkzaam in een studie-centrum voor kernsplitsing, worden radio-actief besmet. Daardoor zijn zij gedoemd binnen een week te sterven. Na het overlijden van één van de drie ontvluchten de anderen het ziekenhuis waarin zij opgenomen zijn, in een laatste wanhopige poging om aan de dood te ontkomen. Hun vlucht is echter tevergeefs. Op beklemmende en menselijke wijze worden de reacties van de hoofdpersonen op hun komende dood en hun pogingen om die te ontvluchten beschreven. De actualiteit van het gegeven is onverminderd, zeker sinds Harrisburg,  Tsjernobyl en de problemen in de kerncentrale van Fukushima.

Ooit gemist? Tip van de week!

Heb je de recentste tips uit de dag- en weekbladpers sneller uit dan verwacht ? Ben je niet noodzakelijk op zoek naar steeds het nieuwste boek? Wil je gewoon op tijd en stond een goed boek lezen ? Dan biedt de rubriek ‘Ooit gemist ?’ het antwoord. We geven je wekelijks twee nieuwe boekentips. Oud of recent, dik of dun, goed of beter, … Zolang ze maar de moeite waard zijn gelezen te worden!

Bezonken rood (1981)

Jeroen Brouwers

Bij de dood van zijn moeder - met wie hij al jaren geen contact meer had - herinnert de schrijver zich weer de gebeurtenissen die tot die verwijdering geleid hebben. In zijn ogen is zijn moeder geheel ontluisterd in het Japanse concentratiekamp Tjideng, waar zij lichamelijk aftakelde, kaal werd geschoren en bovendien voor zijn ogen - hij was vijf jaar - op een gruwelijke manier werd afgetuigd.  Het boek is en eerbetoon voor de moeder die onder de meest gruwelijke omstandigheden - Tjideng had een beruchte sadistische kampcommandant - met veel moed haar kinderen probeerde te beschermen.

 

Op 24 februari 2011 bespreekt de leesclub deze roman.

20u in de mediaruimte van het BICC.

Het diner (2009)

Herman Koch

Dineren is oorlog en dat zullen we weten. In een toprestaurant komen vier mensen samen: de ik-figuur, Paul, een afgekeurd docent, en zijn echtgenote; zijn broer, beoogd minster-president, met ook zijn vrouw. Irritaties hopen zich vanaf het begin in het hoofd van Paul op. Zij gelden zijn broer, maar ook het restaurant. Met de wereld van de haute cuisine wordt meedogenloos afgerekend. De kinderen van de dinergangers hebben een wandaad begaan. Hoe daarmee om te gaan? Hoe ver ga je als ouders in het toedekken van de gruweldaden van kinderen? In agressie is Paul eerder over de schreef gegaan. Is zijn zoon genetisch bepaald? Een verontrustende, maar ook humoristische roman. Stilistisch sterk, een urgent en krachtig boek.

 

Op 31 maart bespreekt de leesclub deze roman.

Om 20u in de mediaruimte van het BICC

Ooit gemist? Tip van de week!

Heb je de recentste tips uit de dag- en weekbladpers sneller uit dan verwacht ? Ben je niet noodzakelijk op zoek naar steeds het nieuwste boek? Wil je gewoon op tijd en stond een goed boek lezen ? Dan biedt de rubriek ‘Ooit gemist ?’ het antwoord. We geven je wekelijks twee nieuwe boekentips. Oud of recent, dik of dun, goed of beter, … Zolang ze maar de moeite waard zijn gelezen te worden!

De vreemdeling (1942)
Albert Camus

Het verhaal speelt in Algerije. De hoofdpersoon, Meursault, is een in zichzelf gekeerde, wereldvreemde Fransman die, onder invloed van de hitte en de zon, een Arabier vermoordt. Hiervoor wordt hij ter dood veroordeeld. Meursault wordt zich bewust van het absurde van zijn bestaan. In de dodencel krijgt Meursault bezoek van een aalmoezenier die tracht hem te bekeren. Meursault ontsteekt hierop in woede, waarna hij zich lijkt te verzoenen met zijn lot. Voor het eerst staat hij open voor de tedere onverschilligheid van de wereld en zijn dood zal het hoogtepunt worden van zijn absurde bestaan.

Wat is de Wat (2006)
Dave Eggers

Dave Eggers (VS; 1970) profileert zich met zijn vierde boek ‘Wat is de Wat’ als een auteur die originaliteit weet te verbinden met persoonlijk engagement en een verruimende blik op de wereld. Eggers schreef de autobiografie van Valentino Achak Deng, die als jongen de burgeroorlog in Zuid-Soedan overleefde. Gescheiden van zijn ouders vluchtte Deng met honderden andere ‘lost boys’ te voet naar Ethiopië, later Kenia, om na een verblijf in vluchtelingenkampen uiteindelijk in de VS asiel te ontvangen. Eggers heeft er vier jaar over gedaan om de belevenissen van Deng op te schrijven. Het is een keten van levensbedreigende situaties: oorlogsgeweld, maar ook honger, hitte, leeuwen en hyena’s eisten hun tol. De helletocht door Soedan heeft Deng niet gebroken. Dankzij Eggers maken wij kennis met de levenskracht van een kwetsbaar mens die model kan staan voor ons allen.

Ooit gemist? Tip van de week!

Heb je de recentste tips uit de dag- en weekbladpers sneller uit dan verwacht ? Ben je niet noodzakelijk op zoek naar steeds het nieuwste boek? Wil je gewoon op tijd en stond een goed boek lezen ? Dan biedt de rubriek ‘Ooit gemist ?’ het antwoord. We geven je wekelijks twee nieuwe boekentips. Oud of recent, dik of dun, goed of beter, … Zolang ze maar de moeite waard zijn gelezen te worden!

Terwijl ik al heenging (1930)
William Faulkner

Addie Bundren is dood en haar laatste wens was begraven te worden in Jefferson, Mississippi. De roman beschrijft de tocht van haar man en vijf kinderen bij het uitvoeren van deze wens, aangezien er nog een eind getrokken moet worden met de kist. Elk kort hoofdstuk presenteert een van de familileden en zijn of haar gedachten over de situatie: de simpele vader Anse die zich verheugt op een nieuw kunstgebit, de idiote zoon Darl en de zwangere dochter Dewey Dell zijn de belangrijksten. Een macabere komedie waarin niet voorbijgegaan wordt aan het onaangename detail. De verschillende gezichtspunten maken het boek niet makkelijk te lezen.

Vernon God Little (2003)
DBC Pierre

Vernon Little (15) uit het stadje Martirio in Texas wordt onterecht beschuldigd van medeplichtigheid aan moord nadat zijn vriend/klasgenoot Jesus 16 klasgenoten heeft doodgeschoten en daarna zelfmoord pleegde. Omdat bij sectie blijkt dat Jesus een damesslip droeg, denkt men direct aan een homoseksuele relatie tussen hem en Vernon en er ontstaat een mediacircus, geleid door de opdringerige nepjournalist Lally. Op borgtocht vrij vlucht Vernon naar Mexico, maar wordt verraden door een vriendin. Hij wordt ter dood veroordeeld voor de moorden en komt in de dodencel. In hoger beroep wordt hij vlak voor executie gered, omdat een drol van hem buiten de school is gevonden en hem vrijpleit. Het is een bizarre, maar kostelijke satire op de oppervlakkige Amerikaanse maatschappij. In een bijzonder geestige stijl rekent hij af met media, politie en rechtssysteem.

Gelezen: De eeuwige terugkeer van het fascisme

Volgens Rob Riemen, de schrijver van dit essay, zijn de politieke uitingen van Geert Wilders niet anders dan als een eigentijdse vorm van fascisme op te vatten. Riemen beschrijft in dit essay het fascisme zoals dat in het begin van de twintigste eeuw opkwam. Hierbij wordt gebruik gemaakt van uitspraken en analyses van onder andere Albert Camus en Thomas Mann. Er worden parallellen getrokken tussen de begintijd van het fascisme en de politieke daden van Geert Wilders en de PVV. De oorzaak van het fascisme zoekt de essayist in de hedendaagse massacultuur. Niet de islamisering is het gevaar voor de maatschappij, maar de beschavingscrisis in de massa maatschappij. Het antwoord op deze crisis is volgens de auteur te vinden in persoonlijke autonomie, we dienen ons te bekwamen als onafhankelijke geesten. Het essay is helder geschreven; de stelling van de auteur wordt met behulp van verschillende bronnen goed onderbouwd. Een echte aanrader.

Ooit gemist? Tip van de week!

Heb je de recentste tips uit de dag- en weekbladpers sneller uit dan verwacht ? Ben je niet noodzakelijk op zoek naar steeds het nieuwste boek? Wil je gewoon op tijd en stond een goed boek lezen ? Dan biedt de rubriek ‘Ooit gemist ?’ het antwoord. We geven je wekelijks twee nieuwe boekentips. Oud of recent, dik of dun, goed of beter, … Zolang ze maar de moeite waard zijn gelezen te worden!

De zelfmoord van Che (2004)
Petros Markaris

Athene bereidt zich voor op de Olympische Spelen. De stad is één grote bouwput. De succesvolle ondernemer Jason Favieros doet goede zaken. Commissaris Kostas Charitos ziet thuis voor de televisie hoe Favieros zich van het leven berooft. Waarom pleegt een gerespecteerd ondernemer zelfmoord? En waarom maken kort daarna twee andere bekende Grieken, een parlementslid en een journalist, ook een eind aan hun leven? Hebben deze sensationele zelfmoorden met bouwfraude te maken? Charitos wil niets liever dan deze zaak onderzoeken. Zijn zoektocht leidt naar de bouwvakkers uit Albanië, naar de firma’s in moderne kantoorkolossen van glas en staal en naar de verpauperde stadswijken. In zijn oude Fiat Mirafiori rijdt hij kriskras door de stad, staat eindeloos in de brandende zon in de file en vindt uiteindelijk de oplossing.

Problemski Hotel (2008)
Dimitri Verhulst

Schrijver en dichter Dimitri Verhulst (1972) heeft zich voor een reportage enige tijd laten opsluiten in een Belgisch asielzoekerscentrum. Na deze reportage bleven zijn ervaringen hem bezighouden, wat resulteerde in deze verhalenbundel. De helft van deze verhalen is verzonnen, maar geen enkel verhaal bevat een leugen. Het zijn schrijnende verhalen over mensonterende, hopeloos stemmende situaties. De grenzeloze verveling, het wachten en hopen op een verblijfsvergunning, de spanningen tussen bewoners, de hoop op ontsnapping: het krijgt hier allemaal gestalte. In de verhalen kruipt de schijver in de huid van Bipul Masli, in de eerste verhalen nog fotograaf van onmenselijke situaties verweg, later asielzoeker. De stijl van deze verhalenbundel is afwisselend cynisch en laconiek. Vooral ook vanwege de schrijnende inhoud maken deze verhalen indruk.

Gelezen: Dieren eten

"Dieren eten", het boek van Jonathan Safran Foer, is een analyse, een aanklacht en een bekentenis. Het gaat over het eten van dieren, over de relaties tussen mensen en dieren, over industrieel dieren fokken, vangen en doodmaken. Het gaat ook over de ontwikkelingsgang van de auteur, over zijn verhouding tot eten, over zijn jeugd en zijn ouderschap. Daarnaast is het een fel boek over dieren en hun lijden dat hun door mensen wordt aangedaan, over de ontaarding van menselijk gedrag, over milieu- en klimaatpolitiek en, uiteraard, over vegetarisme. In zekere zin is het een loodzwaar boek, maar het is geschreven met een lichte ondertoon. Niet om te suggereren dat het allemaal wel meevalt – dat doet het namelijk niet – maar om het leesbaar te houden en de lezer niet voortijdig te verliezen. De auteur maakt aannemelijk dat industriële productie van vlees en vis niet een geïsoleerd verschijnsel is, maar samenhangt met een aantal grondpatronen van onze samenleving. Dat maakt het vooruitzicht op een oplossing niet groter, zij het dat de waarde en betekenis van het morele gebaar van de enkeling niet moeten worden onderschat. Een boek om langer over na te denken en op z’n minst blijvend onrustig van te worden.